Хошууд Зая бандид Намхайжамц — Намтар

Ойрадын эрдэмтэн, Тод бичгийг зохиогч

Зая бандид Намхайжамц бол Ойрадын Хошууд угсааны лам, орчуулагч, дипломатч, соён гэгээрүүлэгч. Тэр 1648 онд монгол бичигт тулгуурласан Тод үсгийг зохиож, ойрад хэлний авиаг нарийн тэмдэглэх тогтолцоо бүрдүүлсэн. Амьдарсан үе: 1599–1662 Ургийн холбоо: Хошуудын Бавханы хүү Гол бүтээл: Тод бичиг Чиглэл: Гэлүг; орчуулга, шашны дэлгэрүүлэлт, дипломат ажиллагаа Сор болсон бүтээлүүд: Тод бичиг · Алтангэрэл судрын тод үсгийн орчуулга · Мял богдын намтарын тод үсгийн орчуулга Төвдөд суралцсан нь 1615–1617 оны орчим Төвдийг зорьж, IV Банчин лам зэрэг багш нараас буддын гүн ухаан, судар тарнийн боловсрол эзэмшсэн. Монгол нутаг дахь үйл ажиллагаа 1638 оноос Ойрад, Халх, Халимагийн дунд шашны номлол дэлгэрүүлж, Ойрад–Халхын харилцаанд зуучлан ажилласан. 1640 оны монгол-ойрадын чуулганы үеийн оюуны орчинтой үйл ажиллагаа нь холбогдоно. Тод бичиг ба орчуулга 1648 онд Тод бичгийг зохиож, төвд судруудыг орчуулах томоохон ажлыг удирдав. Намтрын уламжлалд 186 орчуулгын бүтээл дурдагддаг бөгөөд тоо, он дарааллын тайлбар судалгаанд ялгаатай байдаг. Сор болсон гурван бүтээл 1. “Тод бичиг” — тухайн хүний хэл бичиг, утга зохиол, урлагийн өвийг төлөөлөхөөр сонгов. 2. “Алтангэрэл судрын тод үсгийн орчуулга” — тухайн хүний хэл бичиг, утга зохиол, урлагийн өвийг төлөөлөхөөр сонгов. 3. “Мял богдын намтарын тод үсгийн орчуулга” — тухайн хүний хэл бичиг, утга зохиол, урлагийн өвийг төлөөлөхөөр сонгов. Сүүлчийн жилүүд Ойрад, Халимаг болон Төвдийн хооронд олон удаа зорчиж, 1662 онд Төвдийг зорих замдаа таалал төгсжээ. Хөргийн тайлбар: Амьд ахуйн баталгаат хөрөг хадгалагдаагүй тул Элиста дахь Зая бандид Намхайжамцын хөшөөний нүүр, судар барьсан дүрийг лавлагаа болгон XVII зууны Ойрад–Төвдийн ламын хувцастай шүтээн хөргийн хэлбэрээр хиймэл оюунаар сэргээн дүрсэлсэн төсөөлөл. Зургийн эх Эх сурвалж Zaya Pandita — намтар N. Yampolskaya — Зая бандидын орчуулгын өв Зая бандидын намтар “Сарны гэрэл”