Лувсанданзан — Намтар

Түүхч, зохиолч, гүүш

Лувсанданзан гүүш бол XVII зууны Монголын түүх бичлэгийн гол төлөөлөгч. Түүний хувийн намтрын баримт цөөн боловч “Эртний хаадын үндэслэсэн төр ёсны зохиолыг товчлон хураасан Алтан товч” бүтээл нь нэрийг нь мөнхөлжээ. Амьдарсан үе: XVII зуун Чиглэл: Түүхч, зохиолч, гүүш Амьдарсан он: XVII зуун Сор болсон бүтээлүүд: Лу Алтан товч · Хүдэй сэцэний сургаалын уламжлал · Алтан товч дахь Аргасун хуурчийн домог Амьдрал, боловсрол Лувсанданзан гүүш бол XVII зууны Монголын түүх бичлэгийн гол төлөөлөгч. Түүний хувийн намтрын баримт цөөн боловч “Эртний хаадын үндэслэсэн төр ёсны зохиолыг товчлон хураасан Алтан товч” бүтээл нь нэрийг нь мөнхөлжээ. Лувсанданзаны хувийн намтрын тухай мэдээ туйлын хомс. “Алтан товч”-ийн зохиогчийн нэр, бүтээлийн хэл найруулга, хамарсан үйл явдлаас XVII зууны дунд үед амьдарч байсан гүүш, түүхч гэж үздэг. 1926 онд Жамьян гүнгийн олсон гар бичмэл нь түүний нэрийг шинжлэх ухаанд дахин тодруулжээ. Уран бүтээлийн зам “Лу Алтан товч” нь Монголын нууц товчооны ихээхэн хэсгийг уламжлуулан хадгалсан түүх-уран зохиолын үнэт сурвалж. Энд дурдсан хоёр богино өв нь тусдаа ном бус, Алтан товчид хадгалагдсан онцгой уран зохиолын хэсгүүд болохыг зориуд ялган тэмдэглэв. Сор болсон гурван бүтээл 1. “Лу Алтан товч” — “Монголын нууц товчоо”-ны ихээхэн хэсгийг өөр хэлбэрээр уламжлуулсан, Чингис хаанаас Лигдэн хаан хүртэлх түүхийг хамарсан сурвалж. 2. “Хүдэй сэцэний сургаалын уламжлал” — Төр барих ёс, түшмэлийн үнэнч чанарын тухай сургаалыг “Алтан товч”-д хадгалсан хэсэг. 3. “Алтан товч дахь Аргасун хуурчийн домог” — Хөгжимчин, хаан, ордны харилцааг өгүүлсэн аман уламжлалын шинжтэй уран зохиолын үнэт хэсэг. Бүтээлийн дэлгэрэнгүй жагсаалт 1. Эртний хаадын үндэслэсэн төр ёсны зохиолыг товчлон хураасан Алтан товч 2. Алтан товч дахь Хүдэй сэцэний сургаал 3. Алтан товч дахь Аргасун хуурчийн домог 4. Алтан товч дахь өнчин хөвгүүний сэцэлсэн шастир 5. Алтан товч дахь Чингис хааны билиг сургаал Унших гурван богино бүтээл 1. “Хүдэй сэцэний сургаал” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. 2. “Аргасун хуурчийн домог” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. 3. “Өнчин хөвгүүний сэцэлсэн шастир” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. Түүхэн үнэлгээ Намтрыг хадгалагдсан эх сурвалж, номын сангийн бүртгэл, судалгааны өгүүлэлд тулгуурлан боловсруулав. Баримт тодорхойгүй он, үйл явдлыг таамгаар нөхөөгүй. Хөргийн тайлбар: Баталгаат хөрөг, гэрэл зураг байгаа тохиолдолд нүүрний үндсэн төрх, нас, үс, хувцсыг түүнтэй тулгасан; зураггүй эртний хүмүүсийн хувьд тухайн үеийн дүрслэх урлаг, хувцас хэрэглэлийн баримжаанд тулгуурласан уран сайхны сэргээн дүрслэл. Эх гэрэл зураг биш. Зургийн эх Эх сурвалж Үндэсний урлагийн зөвлөл — Лувсанданзаны Алтан товч МУИС — Алтан товч дахь Хүдэй сэцэний сургаал Монголын цахим номын сан — зохиолч, бүтээлийн бүртгэл ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэн