Сүмбэ хамба Ишбалжир — Намтар

Түүхч, эмч, зурхайч, зохиолч

Сүмбэ хамба Ишбалжир бол XVIII зууны Монголын буддын гүн ухаан, түүх, анагаах ухаан, одон зурхай, хэл шинжлэлийн олон талт эрдэмтэн. Төвдөд суралцаж, монгол, төвд, санскритын сурвалжийг ашиглан 68 орчим зохиолыг найман боть болгон эмхэтгэжээ. Амьдарсан үе: 1704–1788 Чиглэл: Түүхч, эмч, зурхайч, зохиолч Амьдарсан он: 1704–1788 Сор болсон бүтээлүүд: Пагсам жонсан · Дуун баригчийн тэжээл · Рашааны цагаан шүүдэр Амьдрал, боловсрол Сүмбэ хамба Ишбалжир бол XVIII зууны Монголын буддын гүн ухаан, түүх, анагаах ухаан, одон зурхай, хэл шинжлэлийн олон талт эрдэмтэн. Төвдөд суралцаж, монгол, төвд, санскритын сурвалжийг ашиглан 68 орчим зохиолыг найман боть болгон эмхэтгэжээ. Ишбалжир Хөхнуурын монголчуудын дунд төрж, залуудаа Төвдийн Брайбүн хийдэд суралцсан. Тэр логик, гүн ухаан, анагаах ухаан, зурхай, түүхийн мэдлэгийг хослуулан бүтээлээ төвд хэлээр туурвиж, 68 орчим зохиолыг найман боть болгон эмхэтгэсэн гэж бүртгэдэг. Уран бүтээлийн зам “Пагсам жонсан” хэмээн алдаршсан шашны дэлгэрэлтийн түүх нь Энэтхэг, Төвд, Хятад, Монголын өргөн хүрээг хамарна. Өөрийн намтар болон анагаах ухааны зохиолууд нь XVIII зууны шинжлэх ухаан, соёлын түүхийн чухал эх юм. Сор болсон гурван бүтээл 1. “Пагсам жонсан” — Энэтхэг, Төвд, Хятад, Монгол дахь буддын шашны дэлгэрэлтийг он дарааллаар өгүүлсэн түүхийн томоохон зохиол. 2. “Дуун баригчийн тэжээл” — Зохиогчийн амьдрал, багш шавийн хэлхээ, эрдмийн замыг мэдэхэд хэрэглэгддэг намтарчилсан эх. 3. “Рашааны цагаан шүүдэр” — Монгол-Төвдийн уламжлалт анагаах ухааны онол, эмчилгээний мэдлэгийг нэгтгэсэн зохиолын нэг. Бүтээлийн дэлгэрэнгүй жагсаалт 1. Пагсам жонсан 2. Рашааны цагаан шүүдэр 3. Дуун баригчийн тэжээл 4. Өөрийн намтар 5. Анагаах ухааны дөрвөн үндсийн тайлбарууд 6. Одон зурхайн тайлбарууд 7. Бурхны шашны түүх, гүн ухааны зохиолууд 8. Найман боть сүмбүм Унших гурван богино бүтээл 1. “Өөрийн намтраас сонгосон хэсэг” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. 2. “Дуун баригчийн тэжээлээс сонгосон сургаал” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. 3. “Рашааны цагаан шүүдрээс сонгосон хэсэг” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. Түүхэн үнэлгээ Намтрыг хадгалагдсан эх сурвалж, номын сангийн бүртгэл, судалгааны өгүүлэлд тулгуурлан боловсруулав. Баримт тодорхойгүй он, үйл явдлыг таамгаар нөхөөгүй. Хөргийн тайлбар: Баталгаат хөрөг, гэрэл зураг байгаа тохиолдолд нүүрний үндсэн төрх, нас, үс, хувцсыг түүнтэй тулгасан; зураггүй эртний хүмүүсийн хувьд тухайн үеийн дүрслэх урлаг, хувцас хэрэглэлийн баримжаанд тулгуурласан уран сайхны сэргээн дүрслэл. Эх гэрэл зураг биш. Зургийн эх Эх сурвалж Монголын түүхийн тайлбар толь — Ишбалжир Монголын цахим номын сан — зохиолч, бүтээлийн бүртгэл ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэн