Сономбалжирын Буяннэмэх — Намтар

Яруу найрагч, жүжгийн зохиолч, судлаач

Сономбалжирын Буяннэмэх бол Монголын орчин үеийн уран зохиол, театр, утга зохиолын байгууллагын эхийг тавилцсан зохиолч. Шүлэг, жүжиг, тууж, нийтлэл, онол-шүүмжлэлийн олон төрөлд ажилласан. Амьдарсан үе: 1902–1937 Чиглэл: Яруу найрагч, жүжгийн зохиолч, судлаач Амьдарсан он: 1902–1937 Сор болсон бүтээлүүд: Малчин Товуудай · Гурван хорын хүлээс · Алсыг зорьсон алтан загас Амьдрал, боловсрол Сономбалжирын Буяннэмэх бол Монголын орчин үеийн уран зохиол, театр, утга зохиолын байгууллагын эхийг тавилцсан зохиолч. Шүлэг, жүжиг, тууж, нийтлэл, онол-шүүмжлэлийн олон төрөлд ажилласан. Буяннэмэх бага наснаасаа бичиг үсэг сурч, хувьсгалын дараах хэвлэл, сургууль, театр, уран зохиолын бүлгэмийн ажилд оролцсон. Тэр Буриад, Өвөр Монголд ажиллаж, шинэ үеийн тайзны зохиол, хүүхдийн жүжиг, яруу найраг, уран зохиолын онолын өгүүлэл бичжээ. 1937 онд хилс хэрэгт баривчлагдан цаазлагдаж, хожим цагаатгагдсан. Уран бүтээлийн зам Тэр уран зохиолын дугуйлан, хэвлэл, театрын ажилд оролцож, зохиол бичих арга, шүүмжийн тухай анхны гарын авлагын шинжтэй өгүүллүүд туурвисан. 1937 оны их хэлмэгдүүлэлтэд өртөн амь үрэгдсэн. Сор болсон гурван бүтээл 1. “Малчин Товуудай” — Малчны амьдрал, хөдөлмөр, шинэ нийгмийн харилцааг дүрсэлсэн жүжгийн зохиол. 2. “Гурван хорын хүлээс” — Шунал, мунхаг, уур хилэн хүнийг хэрхэн боодгийг ёгтлон үзүүлсэн тайзны бүтээл. 3. “Алсыг зорьсон алтан загас” — Хүүхэд, залуу уншигчдад зориулсан адал явдал, танин мэдэхүйн өнгө аястай хүүрнэл. Бүтээлийн дэлгэрэнгүй жагсаалт 1. Малчин Товуудай 2. Гурван хорын хүлээс 3. Алсыг зорьсон алтан загас 4. Сандо амбан 5. Баатар хөвгүүн Тэмүжин 6. Марал Шар 7. Ардын намын аливаа учир 8. Утга зохиолын үүд 9. Уран зохиолыг хэрхэн зохиох сэдэв 10. Яруу найргийн түүвэр 11. Жүжгийн зохиолын түүвэр Унших гурван богино бүтээл 1. “Алсыг зорьсон алтан загас” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. 2. “Малчин Товуудай” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. 3. “Эх оронч уянгын шүлгийн сонголт” — богино хэмжээний төлөөлөх бүтээл. Бүтэн эх нь эх сурвалж дахь эрх бүхий хэвлэлээр уншигдана. Түүхэн үнэлгээ Намтрыг хадгалагдсан эх сурвалж, номын сангийн бүртгэл, судалгааны өгүүлэлд тулгуурлан боловсруулав. Баримт тодорхойгүй он, үйл явдлыг таамгаар нөхөөгүй. Хөргийн тайлбар: Баталгаат хөрөг, гэрэл зураг байгаа тохиолдолд нүүрний үндсэн төрх, нас, үс, хувцсыг түүнтэй тулгасан; зураггүй эртний хүмүүсийн хувьд тухайн үеийн дүрслэх урлаг, хувцас хэрэглэлийн баримжаанд тулгуурласан уран сайхны сэргээн дүрслэл. Эх гэрэл зураг биш. Зургийн эх Эх сурвалж Монголын цахим номын сан — С.Буяннэмэх С.Буяннэмэхийн яруу найргийн I боть Монголын цахим номын сан — зохиолч, бүтээлийн бүртгэл ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэн