Боржигин Ринчинбал хаан — Намтар

Монголын хаад · 1332

Хүслэн Хутагт хааны хүү Ринчинбал зургаан настайдаа хаанд өргөмжлөгджээ. Тугтөмөрийг нас барсны дараах залгамжлалын шийдвэрээр түүнийг сонгосон. Амьдарсан үе: 1326–1332 Эх сурвалжид тулгуурлан монгол хэлээр боловсруулсан дэлгэрэнгүй намтар. Маргаантай он, угсаа болон хожуу үеийн уламжлалт өгүүлэмжийг тайлбартай тэмдэглэсэн. Мэдээлэл хадгалагдаагүй хэсгийг таамгаар нөхөөгүй. Төр барьсан үе: 1332 Эцэг: Хүслэн Эх: Бабуша Гэр бүл, бага нас Ринчинбал нь Хүслэн хаан, Найман гаралтай Бабуша хатан нарын хүү бөгөөд Тогоонтөмөрийн дүү байв. 1326 онд төрсөн түүний бага нас хаан ширээний тэмцэлтэй давхацжээ. Эцэг нь 1329 онд хаан болсон ч удалгүй нас барж, авга Төвтөмөр дахин төрийн эрх авсан. Эх Бабушаг ордны тэмцлийн үеэр хороосон нь Хүслэнгийн гэр бүлийн байр суурийг улам сулруулсан. Хаан сонголтын шалтгаан Төвтөмөр 1332 онд нас барахдаа ах Хүслэнгийн удмаас залгамжлуулах хүсэл илэрхийлсэн гэж сурвалжид тэмдэглэдэг. Будашир хатан өөрийн хүүг шууд өргөмжлөхөөс татгалзсан боловч хүчирхэг түшмэл Элтөмөр Тогоонтөмөрийг дэмжээгүй. Нийслэлд байсан бага насны Ринчинбалыг сонгосон нь ордны бүлгүүдийн ашиг сонирхолтой холбоотой байлаа. Энэ сонголтыг хүүхдийн өөрийн улс төрийн шийдвэр гэж үзэх боломжгүй. Хоёр сар хүрэхгүй хаанчлал Ринчинбал 1332 оны аравдугаар сарын 23-нд хаан ширээнд сууж, мөн оны арван хоёрдугаар сарын 14-нд нас баржээ. Тэр зургаан настай байсан тул төрийн өдөр тутмын ажил ахмад түшмэд, ордны нөлөө бүхий хүмүүсийн гарт үлдсэн. Түүний нэрээр бие даасан томоохон шинэчлэл, аян дайн хийгдсэн гэж батлах хангалттай мэдээ байхгүй. Богино хаанчлал нь Юань улсын залгамжлалын хямрал ямар гүн байсныг харуулдаг. Нас баралт ба дараагийн хаан Хүүхэд хааны үхлийн шалтгааныг баталгаагүй таамгаар нөхөж болохгүй. Түүнийг нас барсны дараа Элтөмөр өөр нэр дэвшигчийг дэмжихийг оролдсон боловч эцэст нь Тогоонтөмөрийг буцаан авчрах болсон. Ринчинбалын ах 1333 онд хаан ширээнд сууж, Юань улсын Хятад дахь сүүлчийн урт засаглалыг эхлүүлэв. Түүхэнд эзлэх байр Ринчинбалыг Юань улсын Нинзун хэмээх сүмийн нэрээр мөн тэмдэглэдэг. Энэ нь хувийн нэр, Монголын хааны цол, хятад сурвалжийн сүмийн нэрийг хооронд нь ялгах шаардлагатай жишээ юм. Түүний намтрын гол агуулга нь богино насандаа байгуулсан гавьяа бус, хааны угсаа болон ордны бодит эрх мэдлийн зөрүү билээ. Хөрөг: хиймэл оюунаар бүтээсэн уран сайхны төсөөлөл; баталгаат түүхэн гэрэл зураг биш. Боловсруулалт: эх сурвалжуудын баримтад тулгуурласан монгол найруулга. Wikipedia-ийн хамтран зохиогчдын холбогдох өгүүллүүдийг ашиглав ( CC BY-SA 4.0 ); эх холбоосуудыг доор үзүүлэв. Эх сурвалж Ринчинбал хаан — Wikipedia (Rinchinbal Khan)