Боржигин Гүюг хаан — Намтар

Монголын хаад · 1246–1248

Өгэдэй, Дөргэнэ хатан нарын хүү. Зүүн Ся болон өрнө зүгийн аян дайнд оролцож, 1246 оны хуралдайгаар Их хаанд өргөмжлөгдөв. Амьдарсан үе: 1206–1248 Эх сурвалжид тулгуурлан монгол хэлээр боловсруулсан дэлгэрэнгүй намтар. Маргаантай он, угсаа болон хожуу үеийн уламжлалт өгүүлэмжийг тайлбартай тэмдэглэсэн. Мэдээлэл хадгалагдаагүй хэсгийг таамгаар нөхөөгүй. Төр барьсан үе: 1246–1248 Эцэг: Өгэдэй Эх: Дөргэнэ Гэр бүл ба цэргийн туршлага Гүюг нь Өгэдэй, Дөргэнэ хатан нарын хүү. Хаан болохын өмнө Зүүн Сягийн эсрэг болон өрнө зүгийн аян дайнд оролцжээ. Баруун аянд Баттай гаргасан зөрчил нь хожмын улс төрийн харилцаанд нөлөөлсөн. Өгэдэйн хүү байсан нь залгамжлах боломж олгосон ч алтан ургийн бусад салбарын дэмжлэггүйгээр хаан ширээг тогтвортой эзэмших боломжгүй байлаа. Дөргэнэ хатны төр хамаарсан үе 1241 онд Өгэдэй нас барсны дараа Дөргэнэ хэдэн жил төр хамаарч, өөрийн талын түшмэдийг дэвшүүлэн Гүюгийн өргөмжлөлийг бэлтгэв. 1246 оны хуралдайд Бат өөрөө ирээгүй нь алтан ургийн зөвшилцөл бүрэн байгаагүйг харуулдаг. Гүюгийн хаанчлалыг Өгэдэйн дараах завсрын хугацаатай нэгтгэж тооцохгүй. Өргөмжлөл ба олон улсын харилцаа Гүюгийг өргөмжлөх ёслолд Европ, Кавказ, Азийн олон орны төлөөлөгчид хүрэлцэн ирсэн. Папын элч Плано Карпини энэ үеийн ордон, ёслол, цэргийн байгууллын талаар тэмдэглэн үлдээжээ. Папад явуулсан Гүюгийн хариу нь Монголын Их хааны дээд эрхийг хүлээн зөвшөөрөхийг шаардсан утгатай байсан. Элч солилцсон явдлыг өнөөгийн утгаар эн тэнцүү холбоотны гэрээ болсон мэт тайлбарлаж болохгүй. Төв засгийг бэхжүүлэх оролдлого Тэрээр эхийнхээ үед эрх олсон зарим түшмэлийг зайлуулж, Өгэдэйн үеийн захиргааны хүмүүсийн заримыг буцаан ажиллуулсан. Ордны дотоод тооцоо, албан тушаалын өөрчлөлт нь төв засгийн нэгдсэн эрхийг сэргээх зорилготой байв. Гэхдээ Баттай харилцах зөрчил арилаагүй бөгөөд Гүюгийн богино засаглалд бүх эзэмшлийг нэг бодлогод оруулах боломж хязгаарлагдсан. Сүүлчийн аялал, өв залгамжлал 1248 онд Гүюг баруун зүг явах замдаа нас баржээ. Аяллын зорилго, Баттай мөргөлдөх санаатай байсан эсэх, үхлийн шалтгааныг сурвалжууд нэг мөр тайлбарладаггүй. Түүний хатан Огул Хаймиш төр хамаарсан ч 1251 онд Мөнх хаан болж, эрх Өгэдэйн угсаанаас Тулуйн угсаанд шилжив. Гүюгийн намтар нь эзэнт гүрний тэлэлтийн зэрэгцээ хаан ширээний дотоод тэмцэл хэрхэн хурцадсаныг харуулна. Хөрөг: хиймэл оюунаар бүтээсэн уран сайхны төсөөлөл; баталгаат түүхэн гэрэл зураг биш. Боловсруулалт: эх сурвалжуудын баримтад тулгуурласан монгол найруулга. Wikipedia-ийн хамтран зохиогчдын холбогдох өгүүллүүдийг ашиглав ( CC BY-SA 4.0 ); эх холбоосуудыг доор үзүүлэв. Эх сурвалж Гүюг хаан — Wikipedia (Güyük Khan)