Боржигин Дарайсун Гүдэн хаан — Намтар

Монголын хаад · 1547–1557

Бодь Алаг хааны ахмад хүү Дарайсун нь эцгийнхээ дараа хаан болов. Түүний үед Түмэдийн Алтан ханы бодит хүч, нөлөө нэмэгдсэн. Амьдарсан үе: 1520 орчим–1557 Эх сурвалжид тулгуурлан монгол хэлээр боловсруулсан дэлгэрэнгүй намтар. Маргаантай он, угсаа болон хожуу үеийн уламжлалт өгүүлэмжийг тайлбартай тэмдэглэсэн. Мэдээлэл хадгалагдаагүй хэсгийг таамгаар нөхөөгүй. Төр барьсан үе: 1547–1557 Эцэг: Бодь Алаг Гэр бүл ба залгамжлал Дарайсун Гүдэн нь Бодь Алаг хааны ахмад хүү. Төрсөн оныг 1520 орчим гэж тэмдэглэдэг. Эцэг нь 1547 онд нас барсны дараа хаан ширээг залгамжилсан бөгөөд зарим он дараалал эхлэлийг 1548 онд хамааруулдаг. Тэр Даян хааны олон салбарын ноёд хүчирхэг болсон орчинд Их хааны нэр хүндийг хадгалах шаардлагатай байлаа. Алтан хааны өсөлт Түмэдийн Алтан нь Барсболдын хүү, баруун түмний хүчирхэг удирдагч байв. Түүний цэрэг, аж ахуйн суурь өсөхийн хэрээр Их хаантай эрх мэдлийн зөрчил гарсан. Дарайсун цолын хувьд дээд байсан ч Алтаны бодит хүчийг шууд захирах боломж хязгаарлагджээ. Зүүн тийш шилжилт Дарайсунгийн орд зүүн тийш шилжиж, Цахарын түшиц газарзүйн хувьд Манжуурт ойртсон. Энэ өөрчлөлт нь зөвхөн ордны нүүдэл бус, хожмын Цахарын хаадын улс төрийн орчныг тодорхойлсон явдал юм. Гэхдээ XVII зууны Манжийн тэлэлтийг Дарайсунгийн үед аль хэдийн болсон мэтээр бичихгүй. 1551 оны тохиролцоо 1551 онд Алтантай тохиролцож, түүний бие даасан байр суурийг хүлээн зөвшөөрөн Гэгээн хаан цолтой холбосон тухай мэдээ бий. Энэ нь Их хааны уламжлалт нэр хүндийг хадгалсан ч бодит засаг олон төвтэй болсныг илэрхийлнэ. Бүх Монголын ноёд нэг захиргааны өдөр тутмын тушаалд орсон гэж үзэх үндэсгүй. Нас баралт ба Түмэний үе Дарайсун 1557 онд нас барж, Түмэн хүү нь дараа жил хааны суудлыг эзэлсэн гэж нийтлэг тооцдог. Түмэн эцгийн үеийн тархай эрх мэдлийг хууль, зөвшилцөл, шашны холбоогоор зохицуулахыг оролдсон. Дарайсунгийн богино засаглал энэ шинэ бодлогын өмнөх нөхцөлийг бүрдүүлжээ. Хөрөг: хиймэл оюунаар бүтээсэн уран сайхны төсөөлөл; баталгаат түүхэн гэрэл зураг биш. Боловсруулалт: эх сурвалжуудын баримтад тулгуурласан монгол найруулга. Wikipedia-ийн хамтран зохиогчдын холбогдох өгүүллүүдийг ашиглав ( CC BY-SA 4.0 ); эх холбоосуудыг доор үзүүлэв. Эх сурвалж Дарайсун Гүдэн хаан — Wikipedia (Daraisung Guden Khan)