Боржигин Бодь Алаг хаан — Намтар
Монголын хаад · 1519–1547
Даян хааны ач Бодь Алаг нь өвгийнхөө залгамжлагчаар нэрлэгдсэн боловч Барсболдтой хаан ширээний асуудлаар өрсөлдөв. 1519 оноос хаанчлал нь нийтлэг тооцогддог. Амьдарсан үе: 1504–1547 Эх сурвалжид тулгуурлан монгол хэлээр боловсруулсан дэлгэрэнгүй намтар. Маргаантай он, угсаа болон хожуу үеийн уламжлалт өгүүлэмжийг тайлбартай тэмдэглэсэн. Мэдээлэл хадгалагдаагүй хэсгийг таамгаар нөхөөгүй. Төр барьсан үе: 1519–1547 Эцэг: Төрболд Даян хааны ач Бодь Алаг нь Батмөнх Даян хааны ач бөгөөд Монголын түүхийн тайлбар толийн угсааны тайлбарт Төрболдын хүү гэж тэмдэглэгддэг. Зарим өөр сурвалж Улсболдын хүү гэсэн хувилбартай. Нэрийн талбарт Төрболд гэдгийг сонгосон эх сурвалжийн дагуу оруулж, зөрүүтэй хувилбарыг энд ил тод тэмдэглэв. Төрсөн оныг 1504 гэж нийтлэг үздэг. Залгамжлах эрх ба Барсболд Даян хаан Бодийг залгамжлагчаар үзсэн гэх уламжлал бий. Гэвч Даяны дараа Барсболд жонон хааны суудлыг авч, Бодийн нас, туршлагыг үндэслэн өөрийн эрхийг тайлбарлажээ. Энэ нь алтан ургийн доторх ахмад нас, урьдчилан тогтоосон залгамжлал, бодит цэргийн түшиг хоорондоо зөрчилдөж байсныг харуулна. Хааны суудлаа бататгасан нь Бодь бусад авга, төрөл садны дэмжлэгийг авч Барсболдтой тохиролцсон. Түгээмэл дараалалд 1519 оноос түүний хаанчлал батжсан гэж үздэг. Барсболдын баруун талын эрхийг бүрэн үгүй хийхийн оронд гэр бүлийн дотор байр суурийг нь хадгалсан зохицуулалт бий болжээ. Цахар ба олон төвт засаглал Бодийн хааны эрх Цахарын гол түшигтэй байсан бол баруун түмэнд Барсболдын үр удам хүчирхэг хэвээр үлдэв. Даян хааны үр хүүхдэд хуваарилсан түмэн, отгуудын байгуулал үргэлжилсэн. Энэ тогтолцоо угсааны тогтвортой байдлыг хангахын зэрэгцээ Их хааны шууд захиргааг хязгаарлаж байлаа. 1547 оны залгамжлал Бодь 1547 онд нас барж, хүү Дарайсун Гүдэн түүнийг залгамжилсан. Үүнээс хойш Бодийн салбараас Түмэн, Буян, Лигдэн зэрэг Их хаад төрсөн. Түүний хаанчлалын гол ач холбогдол нь Даяны дараах угсааны дарааллыг тогтоосонд оршино; хувийн амьдралын олон нарийн мэдээлэл эх сурвалжид хадгалагдаагүй. Хөрөг: хиймэл оюунаар бүтээсэн уран сайхны төсөөлөл; баталгаат түүхэн гэрэл зураг биш. Боловсруулалт: эх сурвалжуудын баримтад тулгуурласан монгол найруулга. Wikipedia-ийн хамтран зохиогчдын холбогдох өгүүллүүдийг ашиглав ( CC BY-SA 4.0 ); эх холбоосуудыг доор үзүүлэв. Эх сурвалж Бодь Алаг хаан — Wikipedia (Bodi Alagh Khan) Батмөнх хааны угсаа, Бодийн эцгийн тухай — Монголын түүхийн тайлбар толь