Боржигин Барсболд жонон — Намтар

Монголын хаад · 1517 орчим–1519, хаан ширээний өрсөлдөгч

Даян хааны хүү Барсболд нь эцгийнхээ дараа Бодь Алагийг нас бага хэмээн үзэж, өөрийгөө хаанаар зарласан гэж тэмдэглэгддэг. Амьдарсан үе: 1490–1531 Эх сурвалжид тулгуурлан монгол хэлээр боловсруулсан дэлгэрэнгүй намтар. Маргаантай он, угсаа болон хожуу үеийн уламжлалт өгүүлэмжийг тайлбартай тэмдэглэсэн. Мэдээлэл хадгалагдаагүй хэсгийг таамгаар нөхөөгүй. Төр барьсан үе: 1517 орчим–1519, хаан ширээний өрсөлдөгч Эцэг: Батмөнх Даян Даян хааны хүү Барсболд нь Батмөнх Даян хааны хүү бөгөөд түүний гэр бүлийн шинэ засаг захиргааны байгуулалд өндөр байр суурь эзэлжээ. Төрсөн оныг 1490 гэж тэмдэглэх нь түгээмэл. Тэр эцгийнхээ үед баруун гурван түмний жонон болж, хааны угсааны захиргааг баруун талд хэрэгжүүлэх үүрэгтэй байсан. Жононгийн улс төрийн түшиг Баруун гурван түмний захиргаа нь цэргийн болон эдийн засгийн томоохон суурь байв. Улсболдын үхлийн дараах шинэ зохицуулалтад Барсболд чухал үүрэгтэй болсон. Энэ алба нь түүнд хаан ширээг нэхэмжлэх бодит дэмжлэг өгсөн боловч хааны шууд залгамжлагч мөн эсэх асуудлыг өөрөө шийдээгүй. Бодь Алагтай өрсөлдсөн нь Даян хааны дараа ач Бодь Алаг залгамжлах ёстой байсан гэх уламжлалын зэрэгцээ Барсболд хааны эрх авсан тухай мэдээ бий. Тэр залуу Бодийн туршлагагүй байдлыг үндэслэн өөрийн эрхийг тайлбарласан гэж сурвалжид өгүүлдэг. Хаанчлалыг нийтлэг жагсаалтад 1517–1519 онд хамааруулдаг ч Даяны нас барсан оны зөрүү энэ дараалалд нөлөөлнө. Тохиролцоо ба эрх шилжүүлэлт Бодь бусад алтан ургийн дэмжлэгийг авч хүчээ нэмэгдүүлсний дараа талууд тохиролцсон гэж тэмдэглэдэг. Барсболд Их хааны суудлыг шилжүүлж, баруун талын жононгийн эрхээ хадгалсан. Энэ нь өмнөх зууны олон цуст эргэлтээс ялгаатай залгамжлалын тохиролцооны жишээ гэж үзэж болно. Үр удмын нөлөө Барсболдын хүү Алтан хожим Түмэдийн хүчирхэг хаан болсон. Ийнхүү Их хааны суудал Бодийн салбарт үлдсэн ч баруун түмний Барсболдын удам Монголын улс төрд голлох байр суурьтай байлаа. Нас баралтыг 1531 гэж тэмдэглэдэг тойм байдаг; огноо, залгамжлалын дэлгэрэнгүйд эх сурвалжийн зөрүү байгааг анхаарна. Хөрөг: хиймэл оюунаар бүтээсэн уран сайхны төсөөлөл; баталгаат түүхэн гэрэл зураг биш. Боловсруулалт: эх сурвалжуудын баримтад тулгуурласан монгол найруулга. Wikipedia-ийн хамтран зохиогчдын холбогдох өгүүллүүдийг ашиглав ( CC BY-SA 4.0 ); эх холбоосуудыг доор үзүүлэв. Эх сурвалж Барсболд жонон — Wikipedia (Bars Bolud Jinong)