Боржигин Аюушридара Билэгт хаан — Намтар

Монголын хаад · 1370–1378

Тогоонтөмөр хааны хүү. 1370 онд эцгийнхээ дараа хаан болж, Монгол нутагт төвлөрсөн төрийн эрхийг үргэлжлүүлжээ. Амьдарсан үе: XIV зуун — 1378; төрсөн оны мэдээ зөрүүтэй Эх сурвалжид тулгуурлан монгол хэлээр боловсруулсан дэлгэрэнгүй намтар. Маргаантай он, угсаа болон хожуу үеийн уламжлалт өгүүлэмжийг тайлбартай тэмдэглэсэн. Мэдээлэл хадгалагдаагүй хэсгийг таамгаар нөхөөгүй. Төр барьсан үе: 1370–1378 Эцэг: Тогоонтөмөр Эх: Ки (Өлзийхутаг) Угсаа ба залгамжлагчийн хүмүүжил Аюушридар нь Тогоонтөмөр хаан, Корё гаралтай Ки хатан нарын хүү. Түүний төрсөн оныг зарим он дараалалд 1338, бусад судалгаанд 1340 гэж бичдэг тул нэг хувилбарыг эргэлзээгүй гэж үзэхгүй. Тэр Юань улсын ордны орчинд өсөж, Тогтох түшмэлийн хүрээнд боловсрол эзэмшжээ. Эхийнх нь гарал, ордны бүлгүүдийн өрсөлдөөн угсаа залгамжлах эрхийг нь тойрсон маргаанд нөлөөлсөн. Эцгийн хаанчлал дахь үүрэг 1353 онд угсаа залгамжлагчаар тодорсон Аюушридар, түүний эх болон тэдний холбоотнууд төрийн хэрэгт оролцох болсон. 1354 онд Тогтохыг зайлуулах тэмцэлд энэ бүлэг үүрэгтэй байв. Хожим хааныг суудлаа шилжүүлэхийг шаардах оролдлого гарсан ч амжилт олоогүй. Иймээс тэр зөвхөн эцгийнхээ залгамжлагч бус, Юань улсын сүүлчийн үеийн дотоод тэмцлийн оролцогч байсан. Цэргийн бүлгүүдийн хооронд 1364 онд Болдтөмөр нийслэлийг эзлэхэд Аюушридар Хөхтөмөр жанжны талд очив. 1365 онд Болдтөмөрийн нөлөө арилсны дараа тэр нийслэлд эргэн ирсэн. Гэвч хаан, хунтайж, жанждын ашиг сонирхол бүрэн нийцээгүй. Энэ зөрчил нь Мин улсын үүсэлтэй давхацсан төв засгийн доройтлын нэг хэсэг юм. Билэгт хааны засаглал 1370 онд Тогоонтөмөр нас барсны дараа Аюушридар Билэгт хаан хэмээн залгамжилжээ. Инчан Минд эзлэгдэхэд түүний гэр бүлийн зарим хүн, хүү Майдарбал олзлогдсон боловч хаан өөрөө гарч, Хархорумын чиглэлд хүчээ төвлөрүүлэв. 1372 онд Мин улсын их довтолгооны гол хүчийг Хөхтөмөрийн удирдсан Монголын цэрэг няцаасан. Үүнийг хаан дангаараа биечлэн байгуулсан ялалт мэтээр бус, түүний засаглал дахь цэргийн амжилт гэж тэмдэглэнэ. Өв залгамжлал Билэгт хаан 1378 онд нас барах хүртэл Монголын хаант төрийг хадгалж, өмнөх Юань улсын эрхийн нэхэмжлэлийг үргэлжлүүлсэн. Гэхдээ Хятад дахь хуучин ноёрхлыг сэргээж чадаагүй. Дараа нь Төгстөмөр хаан суусан бөгөөд XIV зууны сүүлчийн Монгол–Мингийн тэмцэл улам хурцаджээ. Түүний үе бол нийслэлээ алдсан төр шинэ газарзүйн нөхцөлд дасан зохицож байсан шилжилтийн үе юм. Хөрөг: хиймэл оюунаар бүтээсэн уран сайхны төсөөлөл; баталгаат түүхэн гэрэл зураг биш. Боловсруулалт: эх сурвалжуудын баримтад тулгуурласан монгол найруулга. Wikipedia-ийн хамтран зохиогчдын холбогдох өгүүллүүдийг ашиглав ( CC BY-SA 4.0 ); эх холбоосуудыг доор үзүүлэв. Эх сурвалж Аюушридара Билэгт хаан — Wikipedia (Biligtü Khan Ayushiridara) Монголын хаадын он цагийн өөр хувилбарууд — Historia Mongolarum, МУИС